milmedВоенная медицинаMilitary Medicine2074-5044Белорусский государственный медицинский университет10.51922/2074-5044.2024.4.35milmed-139Research ArticleОРИГИНАЛЬНЫЕ НАУЧНЫЕ ПУБЛИКАЦИИ. Лечебно-профилактические вопросыORIGINAL SCIENTIFIC PUBLICATIONS. Medical and preventive questionsКататанія ў клініцы псіхічных расстройстваў: прасторава-часавая арганізацыяCATATANIA IN THE CLINIC OF MENTAL DISORDERS: SPATIO – TEMPORAL ORGANIZATIONМікуловічТ. І.MikulovichТ. I.КорсакВ. У.KorsakV. U.Установа аховы здароўя «Мінскі абласны клінічны цэнтр «Псіхіятрыя – наркалогія»Russian FederationНМУ «Рэспубліканскі цэнтр праблем чалавека» Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэтаRussian Federation202423082026043539Copyright © Мікуловіч Т.І., Корсак В.У., 20262026Мікуловіч Т.І., Корсак В.У.Mikulovich Т.I., Korsak V.U.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://milmed.ejournal.by/jour/article/view/139

У артыкуле апісаны «класічныя» праявы кататаніі, а таксама тыя, што даволі рэдка сустракаюцца ў паўсядзённай практыцы ўрача. Нададзена ўвага паходжанню кататаніі, якая можа быць як ідыяпатычнай, так і абумоўленай арганічнымі прычынамі. Апошнія надаюць клінічнай карціне расстройства стойкасць паталагічных сімптомаў, што ўскладняе лячэнне пацыентаў. Праявы кататаніі разгледжаны ў ракурсе парушэнняў яе прасторава-часавай арганізацыі, што прыводзіць да знікнення або скажэння свядомасці чалавека. Паказана, што расстройства апошняй выступае галоўным чыннікам патагенэзу кататаніі.

The article describes the «classic» manifestations of catatonia, as well as those that are quite rare in the everyday practice of a doctor. Attention is paid to the origin of catatania, which can be both idiopathic and due to organic causes. The latter give the clinical picture of the disorder the persistence of pathological symptoms, which complicates the treatment of patients. Manifestations of catatonia are examined from the perspective of violations of its spatio-temporal organization, which leads to the disappearance or distortion of human consciousness. It is shown that the disorder of the latter is the main cause of the pathogenesis of catatonia.

кататаніясімптаматыкасвядомасцьпрасторава-часавая арганізацыяcatatoniasymptomatologyconsciousnessspatio-temporal organizationReferencesЗахарова, Н. М., Кекелидзе, З. И. Кататонический синдром при критических состояниях у больных шизофренией / Н. М. Захарова, З. И. Кекелидзе // Российский психиатрический журнал. – 2004. – № 3. – С. 11–14.Zaharova, N. M., Kekelidze, Z. I. Katatonicheskij sindrom pri kriticheskih sostoyaniyah u bol’nyh shizofreniej / N. M. Zaharova, Z. I. Kekelidze // Rossijskij psihiatricheskij zhurnal. – 2004. – № 3. – S. 11–14.Захарова, Н. М., Кекелидзе З. И. Особенности кататонического синдрома у больных шизофренией и алкоголизмом, находящихся в критичесиіх состояниях / Н. М. Захарова, З. І. Кекелидзе // Психиатрия.– 2004. – № 5. – С. 35–43.Zaharova, N. M., Kekelidze Z. I. Osobennosti katatonicheskogo sindroma u bol’nyh shizofreniej i alkogolizmom, nahodyashchihsya v kritichesiіh sostoyaniyah / N. M. Zaharova, Z. І. Kekelidze // Psihiatriya.– 2004. – № 5. – S. 35–43.Колпаков, В. Г. Кататония у животных: Генетика, нейрофизиология, нейрохимия / В. Г. Колпаков. – Новосибирск: Наука, Сиб. отд-ние, 1990. – 169 с.Kolpakov, V. G. Katatoniya u zhivotnyh: Genetika, nejrofiziologiya, nejrohimiya / V. G. Kolpakov. – Novosibirsk: Nauka, Sib. otd-nie, 1990. – 169 s.Тетеркина, Т. И., Корсак, О. В. Пространственновременная теория психического здоровья и его расстройств у человека. / Т. І. Тетеркина, О. В. Корсак. – Мн.: Изд. Центр БГУ, 2021. – 185 с.Teterkina, T. I., Korsak, O. V. Prostranstvenno-vremennaya teoriya psihicheskogo zdorov’ya i ego rasstrojstv u cheloveka. / T.І. Teterkina, O. V. Korsak. – Mn.: Izd. Centr BGU, 2021. – 185 s.Цяцеркна, Т. І., Аб’едкаў, В. Г., Майсейчык, А. Л. / Т. І Цяцеркіна з суаўт. // Кататанія ў клініцы псіхічных растройстваў: агляд літаратуры // Психиатрия. – 2008. – № 2. – С. 109–120.Cyacerkna, T. І., Ab’edkaў, V. G., Majsejchyk, A. L. / T. І Cyacerkіna z suaўt. // Katatanіya ў klіnіcy psіhіchnyh rastrojstvaў: aglyad lіtaratury // Psihiatriya. – 2008. – № 2. – S. 109–120.American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth Edition, Text Revision (DSM-IV-TR). – Washington, DC: American Psychiatric Publishing, 2000. – 943 P.American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth Edition, Text Revision (DSM-IV-TR). – Washington, DC: American Psychiatric Publishing, 2000. – 943 P.Gelenberg, A. J. The catatonic syndrome / A. J. Gelenberg // Lancet. – 1976. – № 2. – Р. 1339–1341.Gelenberg, A. J. The catatonic syndrome / A. J. Gelenberg // Lancet. – 1976. – № 2. – R. 1339–1341.Kahlbaum, K. L. Die Katatonie oder das Spannungsirresein. Eine klinische Form psychischer Krankheit / K. L. Kahlbaum. – Berlin, 1874.Kahlbaum, K. L. Die Katatonie oder das Spannungsirresein. Eine klinische Form psychischer Krankheit / K. L. Kahlbaum. – Berlin, 1874.Margaret J. Randolph. Groundhog Day / J. R. Margaret. – The Rosen Publishing Group, 2002. – 24 с.Margaret J. Randolph. Groundhog Day / J. R. Margaret. – The Rosen Publishing Group, 2002. – 24 s.Rajagopal, S. Catatonia / S. Rajagopal // Advances in Psychiatric Treatment. – 2007, vol. 13. – 51–59.Rajagopal, S. Catatonia / S. Rajagopal // Advances in Psychiatric Treatment. – 2007, vol. 13. – 51–59.Stephan, C. et al. Lethal Catatonia / C. Stephan et al. // Am. J. Psychiatry, 2013. – vol. 143. – № 11. – Р. 1374–1381.Stephan, C. et al. Lethal Catatonia / C. Stephan et al. // Am. J. Psychiatry, 2013. – Vol. 143. – № 11. – R. 1374–1381.Taylor, A. M., Fink, M. Catatonia in Psychiatric Classification: A Home of its Own / A. M. Taylor, M. Fink // Am. J. Psychiatry. – 2003. – vol. 160. – № 7. – P. 1233–1241.Taylor, A. M., Fink, M. Catatonia in Psychiatric Classification: A Home of its Own / A. M. Taylor, M. Fink // Am. J. Psychiatry. – 2003. – Vol. 160. – № 7. – P. 1233–1241.

The authors declare that there are no conflicts of interest present.