milmedВоенная медицинаMilitary Medicine2074-5044Белорусский государственный медицинский университет10.51922/2074-5044.2024.1.41milmed-163Research ArticleОРИГИНАЛЬНЫЕ НАУЧНЫЕ ПУБЛИКАЦИИ. Лечебно-профилактические вопросыORIGINAL SCIENTIFIC PUBLICATIONS. Medical and preventive questionsПсіхалагічныя абарончыя механізмы фарміравання асобы і яе расстройстваў у аспекце прасторава-часавай арганізацыіPSYCHOLOGICAL DEFENSE MECHANISMS OF PERSONALITY FORMATION AND ITS DISORDERS IN THE ASPECT OF SPATIO-TEMPORAL ORGANIZATIONЦяцеркінаT. I.ТsiatserkinaT. I.КорсакВ. У.KorsakV. U.МАКЦ «Псіхіятрыя – Наркалогія»; НМУ «Рэспубліканскі цэнтр праблем чалавека» Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэтаBelarusНМУ «Рэспубліканскі цэнтр праблем чалавека» Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэтаBelarus202423082026014148Copyright © Цяцеркіна T.I., Корсак В.У., 20262026Цяцеркіна T.I., Корсак В.У.Тsiatserkina T.I., Korsak V.U.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://milmed.ejournal.by/jour/article/view/163

Апісаны асноўныя механізмы псіхалагічных абарон чалавека паводле сцепеняў іх спеласці і эфектыўнасці. Выказана меркаванне, што гэтыя механізмы залежаць ад канструкцыі індывідуальнай прасторава-часавай мадэлі чалавека, у першую чаргу, – ад стану яе межаў. Паколькі на фундаменце гэтай мадэлі фарміруецца свядомасць чалавека, то асноўнай характарыстыкай псіхалагічных абарончых механізмаў з’яўляецца, на думку аўтараў, ступень свядомаснага кантролю і матываванасці асобы на пераадоленне псіхалагічных праблем, пры недастатковасці якіх у чалавека нярэдка фарміруюцца псіхічныя расстройствы.

Вынікі вывучэння псіхалагічных абарончых механізмаў чалавека даюць аснаванне меркаваць, што яго псіхалагічная сфера, як і цалкам псіхічная, мае прасторава-часавую арганізацыю і выступае як вытворнае індывідуальнай прасторава-часавай мадэлі. Асобна трэба падкрэсліць, што апошняя ўяўляе сабой свядомасную мадэль. Таму, на наш погляд, асноўнай характарыстыкай псіхалагічных абаронаў ёсць ступень іх усведамлення чалавекам, якія адпаведна ўзроўню гэтых механізмаў падзелены намі на неўсвядомленыя, часткова ўсвядомленыя і ўсвядомленыя.

The main mechanisms of human psychological defenses are described according to the degree of their maturity and effectiveness. It is suggested that these mechanisms depend on the design of the individual space-time model of a person, primarily on the state of its boundaries. Since a person’s consciousness is formed on the basis of this model, the main characteristic of psychological defense mechanisms is, according to the authors, the degree of conscious control and motivation of a person to overcome psychological problems, in the absence of which a person often develops mental disorders.

The results of the study of the psychological defense mechanisms of a person provide grounds for assuming that his psychological sphere, like the completely mental one, has a spatio-temporal organization and acts as a derivative of an individual spatio-temporal model. It should be empha- sized separately that the latter is a conscious model. Therefore, in our opinion, the main characteris- tic of psychological defenses is the degree of their awareness by a person, which, according to the level of these mechanisms, is divided by us into unconscious, partially conscious and conscious.

псіхалагічныя абаронысвядомасцьпсіхічныя расстройствыpsychological defensesconsciousnessmental disordersReferencesБасин, Ф. В. О силе «Я» и психологической защите / Ф. В. Басин // Вопросы философии. – 1969. – № 2. – С. 118–125.Basin, F. V. O sile «Ya» i psihologicheskoj zashchite / F. V. Basin // Voprosy filosofii. – 1969. – № 2. – S. 118-125.Белов, В. Г., Бирюкова, Г. М., Федоренко, В. В. Психологическая защита и ее роль в процессе формирования адаптационной системы человека / В. Г. Белов с соавт. // Научно-практический журнал «Гуманизация образования № 3». – 2009. – С. 66–72.Belov, V. G., Biryukova, G. M., Fedorenko, V. V. Psihologicheskaya zashchita i ee rol‘ v processe formirovaniya adaptacionnoj sistemy cheloveka / V. G. Belov s soavt. // Nauchno-prakticheskij zhurnal «Gumanizaciya obrazovaniya № 3. – 2009. – S. 66–72.Мак-Вильямс Н. Психоаналитическая диагностика: понимание структуры личности в клиническом процессе. – М.: Класс, 1998. – 480 с.Mak-Vil‘yams N. Psihoanaliticheskaya diagnostika: ponimanie struktury lichnosti v klinicheskom processe. – M.: Klass, 1998. – 480 s.Тетеркина, Т. И, Корсак, О. В. Пространственно-временная теория психического здоровья и его расстройств у человека / Т. И. Тетеркина, О. В. Корсак. – Минск: Изд. центр БГУ, 2021. – 183 с.Teterkina, T. I, Korsak, O. V. Prostranstvenno-vremennaya teoriya psihicheskogo zdorov‘ya i ego rasstrojstv u cheloveka / T. I. Teterkina, O. V. Korsak. – Minsk: Izd. centr BGU, 2021. – 183 s.Фрейд, А. Психология Я и защитные механизмы / А. М. Фрейд. – Педагогика-Пресс, 1993. – 68 с.Frejd, A. Psihologiya Ya i zashchitnye mekhanizmy / A. M. Frejd. – Pedagogika-Press, 1993. – 68 s.Фрейд, З. Введение в психоанализ (лекции 1-5) / З. Фрейд / Пер. Г. В. Барышникова. – СПб.: Алетейя, 2003: Лекции. – С. 293–294.Frejd, Z. Vvedenie v psihoanaliz (lekcii 1-5) / Z. Frejd / Per. G.V. Baryshnikova. – SPb.: Aletejya, 2003: Lekcii. – S. 293-294.Холл, К. С., Линдсей, Г. Теории личности / К. С. Холл, Г. Линдсей / Пер. И.Б. Гриншпун. – М.: «КСП+», 1997. – Терминологическая правка В. Данченко. – К.: PSYLIB, 2005.Holl, K.S., Lindsej, G. Teorii lichnosti / K.S. Holl, G. Lindsej / Per. I.B. Grinshpun. – M.: «KSP+», 1997. – Terminologicheskaya pravka V. Danchenko. – K.: PSYLIB, 2005.

The authors declare that there are no conflicts of interest present.