Аўтарамі прадстаўлена прасторава-часавая мадэль шызафрэніі у яе трансфармацыях на працягу развіцця расстройства, у аснове якіх палягае сіметрызацыя індывідуальных прасторы і часу пацыентаў са зменай відаў сіметрыі з люстранай на трансляцыйную, што выклікае фундаментальныя перабудовы згаданай мадэлі. Люстраныя павароты індывідуальнай прасторава-часавай мадэлі пацыентаў улева запускаюць ход «інверсійнага гадзінніка» з адваротным рухам часу, якія фарміруюць «мінус»-зону, дзе адбываецца негатывізацыя свядомасці пацыентаў і на платформе якой фарміруецца негатыўная і, ў большасці выпадкаў, – прадуктыўная клінічная сімптаматыка. Уступленне ў сілу трансляцыйнай сіметрыі ўключае механізм множання парушанай прасторава-часавай мадэлі, што ў клініцы праяўляецца стэрэатыпіямі ў рухальнай і псіхічнай сферах пацыентаў. Працяглая рэплікацыя свядомасці прыводзіць да прагрэсіравання яе аберацый. Ва ўмовах руху індывідуальнага часу назад адбываецца рэгрэс названай мадэлі з наступнымі анігіляцыяй індывідуальных прасторы і часу пацыентаў, дэструкцыяй прасторава-часавай мадэлі, знікненнем іх свядомасці і распадам псіхічнай дзейнасці.

1. Агапкина, Т. А. Мифопоэтические основы славянского народного календаря: Весен.-лет. цикл / Т. А. Агапкина. – М.: Индрик, 2002. – 816 с.

2. Брагина, Н. Н., Доброхотова, Т. А. Функциональные асимметрии человека / Н. Н. Брагина, Т. А. Доброхотова. – М.: Медицина, 1981. – 288 с.

3. Вернадский, В. И. Размышления натуралиста: Пространство и время в живой и неживой природе / В. И. Вернадский / Под ред. Н. Ф. Овчинникова. – М., 1975. – М.: Наука. – 174 с.

4. Кондратьев, Ф. В. Религиозность и психопатология. Аспекты взаимовлияния // Рос. психиатр. журн. – 2012. – № 5. – С. 5–13.

5. Корсак, В. У. Таямніцы беларускіх абярэгаў. – Мінск: Беларусь, 2013. – 232 с.

6. Минутко, В. М. Шизофрения: Монография / В. М. Минутко. – Курск: ОАО «ИПП «Курск», 2009. – 688 с.

7. Принцип симметрии в изменениях сознания субъектов магических апотропеических ритуалов и пациентов с шизофренией / Т. И. Тетеркина [и др.] // Рос. психатрич. ж. – 2014. – № 2. – С. 55–62.

8. Тетеркина, Т. И. Пространственно-временная основа патогенеза шизофрении: механизм «инверсионных часов» / Т. И. Тетеркина, О. В. Корсак, Ю. Ю. Чернов // XVI съезд психиатров России. Всероссийская науч.-практ. конференция с междунар. участием «Психиатрия на этапах реформ: проблемы и перспективы»: материалы съезда и конф., Казань, 23–26 сентября 2015 г. [Электронный ресурс]. – СПб., 2015. – Режим доступа: http://psychiatr.ru/forum/topic/412. – Дата доступа: 29.09.2015.

9. Тетеркина, Т. И., Корсак, О. В., Скугаревский, О. А. Пространственно-временная основа сознания человека и его нарушений при психических расстройcтвах / Т. И. Тетеркина, О. В. Корсак, О. А. Скугаревский // Случевские чтения: феноменология и экзистенциальная психотерапия: материалы Всерос. науч.-практич. конф. с междунар. участием, Санкт-Петербург, 18 ноября 2016 г. / Под ред. С. М. Бабина. – СПб., ООО «Изд.-полиграф. компания «КОСТА», 2016. – С. 237–250.

10. Цяцеркіна, Т. І., Корсак, В. У. Прасторава-часавая тэорыя псіхічнага здароўя і его расстройстваў: Агульныя тэарэтычныя палажэнні / Т. І. Цяцеркіна, В. У. Корсак // Военная медицина, 2016. – № 2. – С. 66–68.

11. Цяцеркіна Т. І., Корсак В. У., Гелда А. П. «Антысвет» у архаічнай грамадскай свядомасці і ў клініцы шызафрэніі // Т. І. Цяцеркіна, В. У. Корсак, А. П. Гелда // Психиатрия, психотерапия и клиническая психология. – 2013. – № (2) 12. – С. 112–117.

12. Цяцеркіна, Т. І., Скугарэўскі А. А., Корсак, В. У. Прасторава-часавая аснова псіхічных феноменаў і іх трансфармацыі пры абсесіўна-кампульсіўным расстройстве і шызафрэніі: мадэль інверснага гадзінніка / Т. І. Цяцеркіна, А. А. Скугарэўскі, В. У. Корсак // Военная медицина. – 2015. – № 1. – С. 66–71.